Kulak zarı, dış kulak yolunu orta kulaktan ayıran ince bir zardır. Bu zarda bir delik veya yırtık oluşmasına kulak zarı delinmesi (perfore kulak zarı) denir. Bu rehberde kulak zarının neden delindiğini, hangi belirtilerin buna işaret edebileceğini, iyileşirken nelere dikkat edildiğini ve bir kulak kamerasının burada neden yalnızca sınırlı bir yardımı olduğunu MedlinePlus ve NHS bilgilerine dayanarak anlatıyoruz. Kulak zarının delik olup olmadığına ancak bir hekim muayeneyle karar verebilir.
Kulak zarı delinmesi nedir?
NHS'e göre kulak zarı delinmesi, kulak zarında bir delik veya yırtıktır ve genellikle 2 ay içinde kendiliğinden iyileşir. MedlinePlus da küçük deliklerin çoğunlukla 2 ay içinde kendi kendine kapandığını belirtir. Delik büyükse veya kendiliğinden kapanmazsa hekim başka seçenekleri değerlendirir.
Sağlıklı bir kulak zarının ekranda nasıl göründüğünü kulak içi kamera görüntüsü rehberinde anlattık.
Neden olur?
MedlinePlus ve NHS'e göre başlıca nedenler şunlardır:
- Orta kulak iltihabı: özellikle çocuklarda en sık nedendir; kulak zarının arkasında biriken sıvı ve basınç zarı yırtabilir.
- Kulağa bir şey sokmak: kulak çubuğu veya başka bir cisimle kulağı kurcalamak zara zarar verebilir.
- Ani basınç değişiklikleri: uçak yolculuğu veya dalış gibi.
- Çok yüksek ses.
- Kulağa doğrudan darbe veya yaralanma.
Kulağa kaçan cisimlerde neler yapılmaması gerektiğini kulakta yabancı cisim rehberinde anlattık.
Belirtileri: nasıl anlaşılır?
NHS'e göre belirtiler genellikle aniden başlar ve çoğu zaman tek kulakta olur:
- İşitmede azalma,
- Kulakta çınlama veya uğultu,
- Kulak ağrısı,
- Kulakta kaşıntı,
- Kulaktan sıvı, kan veya irin gelmesi,
- Baş dönmesi,
- Ateş.
MedlinePlus'a göre orta kulak iltihabında kulak ağrısı, zar delindikten hemen sonra birden azalabilir; ardından kulaktan akıntı gelebilir. Ağrının geçmesi bu durumda sorunun bittiği anlamına gelmez.
Bu belirtiler başka kulak sorunlarında da görülebilir. Evde belirtilere bakarak kulak zarının delik olup olmadığına karar verilemez.
Ne zaman hekime gitmeli?
Kulak zarının delindiğinden şüpheleniyorsanız bir hekime başvurun. NHS, şu durumlarda gecikmeden (acil olarak) hekime başvurulmasını önerir:
- Bir veya iki kulakta ani işitme kaybı,
- Günler veya haftalar içinde kötüleşen işitme,
- İşitme kaybıyla birlikte kulak ağrısı veya akıntı.
MedlinePlus ayrıca şiddetli baş dönmesi, ateş, şiddetli ağrı veya işitme kaybı olduğunda ve belirtiler 2 aydan uzun sürdüğünde hekime başvurulmasını söyler. NHS, birkaç hafta içinde düzelme başlamazsa yeniden hekime gidilmesini önerir.
Hekimde nasıl anlaşılır?
MedlinePlus'a göre hekim kulağa otoskop adı verilen bir aletle bakar; bazen mikroskop da kullanılır. Kulak yolunda irin varsa ve zarı görmeyi engelliyorsa, hekim kulağı aspiratörle temizleyebilir. İşitmenin ne kadar etkilendiğini ölçmek için işitme testi yapılabilir.
Tedaviye hekim karar verir. NHS ve MedlinePlus'a göre çoğu delik kendiliğinden kapanır; enfeksiyon için hekim ilaç yazabilir, kapanmayan veya büyük delikler için zarı onaran bir ameliyat (miringoplasti veya timpanoplasti) gerekebilir. Kulak muayenesinin nasıl yapıldığını otoskop nedir ve kulak endoskopisi rehberlerinde anlattık.
İyileşme süreci ve dikkat edilecekler
NHS ve MedlinePlus, zar iyileşirken şunlara dikkat edilmesini önerir:
- Kulağı kuru tutun. Yüzmeyin; duşta ve saç yıkarken kulağı koruyun. NHS bunun için kulak girişine vazelinli pamuk konabileceğini belirtir.
- Kulağa hiçbir şey sokmayın; kulak çubuğu da buna dahildir.
- Burnunuzu sertçe sümkürmeyin.
- Hekime sormadan kulak damlası kullanmayın.
- Ağrı için ne kullanabileceğinizi hekiminize veya eczacınıza sorun.
NHS'e göre kulak zarı delikken uçağa binmek genellikle sorun değildir; ancak zar ameliyatı olduysanız, hekiminiz izin verene kadar uçmayın. Kulağa su kaçtığında neler yapılabileceğini kulağa su kaçması rehberinde anlattık.
Kulak kamerasıyla bakmak doğru mu?
Bir kulak kamerası kulak yolunu ve zarı ekranda görmenizi sağlar, ama kulak zarı delinmesi şüphesinde dikkatli olmak gerekir:
- Kulaktan akıntı, kan veya ağrı varsa kamerayı kulağa sokmayın; doğrudan hekime gidin.
- Kamera tanı koymaz. Küçük bir delik, kir veya akıntı arkasında kalabilir; ekranda delik görmemeniz zarın sağlam olduğu anlamına gelmez.
- Ucu derine ilerletmeyin. Kamera yalnızca kulak yolunun girişinden bakmak içindir; kulak zarına dokunmak acıtır ve zarar verebilir.
- Hekim kontrolünden sonra ve hekiminiz bir sakınca görmezse, iyileşme sürecinde aldığınız görüntüleri hekiminize göstermek için kaydedebilirsiniz; ama kontrol muayenesinin yerini tutmaz.
Kamerayı güvenle kullanmanın adımlarını kulak kamerası nasıl kullanılır rehberinde anlattık.
Korunma
MedlinePlus, kulak zarı delinmesini önlemek için kulak yoluna temizlemek amacıyla bile hiçbir cisim sokulmamasını ve kulak enfeksiyonlarının zamanında tedavi edilmesini önerir. Kulak kirini güvenle temizlemenin yollarını kulak kiri temizliği rehberinde anlattık.
Sık sorulan sorular
Kulak zarı delinmesi nasıl anlaşılır?
Kulak zarı delinmesi kendiliğinden iyileşir mi?
Kulak zarı delikken kulağa su kaçarsa ne olur?
Kulak zarı delikken uçağa binilir mi?
Kulak kamerasıyla kulak zarı delinmesi görülür mü?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Kulak zarı delinmesinden şüpheleniyorsanız bir hekime veya kulak burun boğaz uzmanına başvurun; ani işitme kaybı, şiddetli ağrı, baş dönmesi veya ateş varsa beklemeyin.
Kaynaklar
- MedlinePlus, Ruptured eardrum (nedenler, belirtiler, otoskopla muayene, evde bakım, korunma, iyileşme süresi)
- NHS, Perforated eardrum (belirtiler, ne zaman hekime, yapılması ve yapılmaması gerekenler, uçak yolculuğu)
İlgili sayfalar
Kulak yolunu ekranda görmenizi sağlayan bir kulak kamerası mı arıyorsunuz? Yazın, birlikte seçelim.
Bize ulaşın