Rehber

Kulak Kiri Nasıl Güvenli Temizlenir?

Kulak kiri kirlilik değil, kulağın kendini koruma biçimidir. Bu rehberde kirin ne zaman sorun olduğunu, evde güvenle neler yapılabileceğini ve hangi durumda hekime gitmeniz gerektiğini kaynaklarıyla anlatıyoruz.

Kulak kiri neden var?

Kulak kiri (tıbbi adıyla serumen), kulak yolunun dış kısmındaki bezlerin salgısı ile dökülen deri hücrelerinin karışımıdır. Amerikan Kulak Burun Boğaz Akademisi'nin hasta bilgilendirme sitesi ENT Health, kirin kulak yolunu temizleyen, koruyan ve nemlendiren bir madde olduğunu, ayrıca antibakteriyel özellik taşıdığını belirtir. Kulak kiri tamamen yok olduğunda kulak kuruyabilir ve kaşınabilir.

Kulak kendi kendini temizler. Kir ve ölü deri hücreleri, kulak zarından kulak girişine doğru yavaşça taşınır; çiğneme ve çene hareketleri bu taşınmaya yardım eder. Girişe ulaşan kir çoğu zaman kurur, pul pul olur ve kendiliğinden düşer. NHS de kulak kirinin genellikle kendiliğinden çıktığını vurgular. Yani çoğu insanın kulak yolunu hiç temizlemesi gerekmez.

Kulak kiri ne zaman sorun olur?

Bazı kişilerde bu kendi kendini temizleme düzeni aksar ve kir birikerek kulak yolunu tıkar. Buna kulak kiri tıkacı (serumen tıkacı) denir. NHS ve ENT Health'in saydığı belirtiler şunlardır:

  • İşitmede azalma veya kulakta tıkanıklık, dolgunluk hissi
  • Kulak ağrısı
  • Kulakta çınlama veya uğultu
  • Kaşıntı, koku veya akıntı
  • Baş dönmesi

Kir birikmesini kolaylaştıran durumlar arasında dar veya hasar görmüş kulak yolu, kulak yolunda yoğun kıl, kulak çevresinde cilt hastalıkları, kulak yolu iltihabı sayılır (NHS). AAFP ve ENT Health, işitme cihazı kullananların da kir birikmesine daha yatkın olduğunu belirtir. Amerikan Aile Hekimleri Akademisi'nin (AAFP) yayınındaki tanıma göre, kirin kulak yolunu tamamen tıkaması gerekmez: belirti yapan veya kulağın muayene edilmesini engelleyen birikim de tıkaç sayılır.

Belirtilerin hiçbiri yoksa, kulak girişinde görünen biraz kir normaldir ve temizlenmesi gerekmez.

Yapılmaması gerekenler

Kulak kiri sorunlarının önemli bir kısmı, kulağı temizleme çabasından kaynaklanır. ENT Health, kulak zarına dayanmış kir tıkaçlarının çoğu zaman kulağın pamuklu çubuk, toka veya bükülmüş peçete ucu gibi şeylerle kurcalanmasından kaynaklandığını, bu nesnelerin kiri daha da içeri ittiğini söyler.

  • Pamuklu kulak çubuğu kullanmayın. NHS açıkça uyarır: parmak veya kulak çubuğu gibi nesneler kiri içeri iter ve durumu kötüleştirir. Çubuk ayrıca kulak yolunun derisini çizebilir, kulak zarına zarar verebilir.
  • Toka, anahtar, kürdan gibi sivri nesneler sokmayın.
  • Kulak mumu (ear candle) kullanmayın. NHS, kulak mumlarının ve kulak vakumlarının kulak kirini çıkardığına dair kanıt olmadığını belirtir. AAFP de kulak mumundan kaçınılmasını önerir.
  • Kulak zarınızda delik varsa veya olduğundan şüpheleniyorsanız damla kullanmayın, kulağınızı su ile yıkamayın. Daha önce kulak ameliyatı geçirdiyseniz önce hekiminize danışın.
  • Kamera ucunu kir kazımak için kullanmayın. Kulak kamerası görmek içindir; kiri itmek veya çıkarmak için tasarlanmış bir alet gibi kullanılmamalıdır.

Evde güvenle yapılabilecekler

Dış kulağı temizlemek: ENT Health'e göre kulak kepçesi ve kulak girişi yumuşak, nemli bir bezle silinebilir; ancak kulak yolunun içine hiçbir şey sokulmamalıdır.

Kiri yumuşatmak: Belirti yapan bir birikim varsa, ilk adım genellikle kiri yumuşatmaktır. NHS, yan yatıp etkilenen kulağa birkaç damla zeytinyağı veya badem yağı damlatmayı, 5 ila 10 dakika bu şekilde beklemeyi ve bunu birkaç gün boyunca günde birkaç kez tekrarlamayı anlatır (badem alerjisi olanlar badem yağı kullanmamalıdır). ENT Health ise madeni yağ, bebek yağı, gliserin veya eczanelerde satılan kulak damlalarını sayar. Kaynaklar burada tamamen aynı fikirde değildir: AAFP yayını zeytinyağı damlası yerine eczanede satılan kir yumuşatıcı damlaları önerir. En doğrusu, hangi damlanın size uygun olduğunu bir eczacıya veya hekiminize sormaktır.

Kulak yıkama: Kulak yolunun ılık su veya serum fizyolojik ile yıkanması (irigasyon) hekim tarafından ya da bazı yetişkinlerde evde hazır bir setle yapılabilir. ENT Health, sıvının baş dönmesine yol açmaması için vücut sıcaklığında olması gerektiğini ve önceden damla ile yumuşatmanın işe yaradığını belirtir. ENT Health, diyabet, kulak zarında delik veya tüp, kulak yolunda egzama gibi bir cilt sorunu ya da zayıf bağışıklık sistemi olanların kulağını yıkatmaktan kaçınmasını önerir.

Sabırlı olmak: NHS'e göre yumuşatma sonrası kir birkaç gün ile yaklaşık iki hafta içinde parça parça kendiliğinden çıkar.

Ne zaman hekime gitmeli?

Aşağıdaki durumlarda evde denemeye devam etmeyin, bir hekime veya kulak burun boğaz uzmanına başvurun:

  • Belirtiler birkaç günlük yumuşatmaya rağmen geçmiyorsa (NHS bu süreyi yaklaşık 5 gün olarak verir)
  • Kulak tamamen tıkandıysa ve hiç duyamıyorsanız
  • Kulakta şiddetli ağrı, akıntı, kanama veya ateş varsa
  • Ani işitme kaybı ya da şiddetli baş dönmesi olduysa
  • Kulak zarında delik olduğu biliniyorsa veya kulak ameliyatı geçirdiyseniz
  • Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız: AAFP, bu kişilerde kir temizliği sırasında kanama riskinin arttığını belirtir

Hekim kiri ılık su ile yıkayarak, vakumla çekerek (mikroaspirasyon) veya küçük aletlerle çıkarabilir. NHS bu işlemlerin genellikle ağrısız olduğunu belirtir. Birkaç denemeye rağmen kir çıkmazsa hasta kulak burun boğaz uzmanına yönlendirilir.

Kulak kamerası bu süreçte ne işe yarar?

Kulak kamerası kiri çıkarmaz, ama ne olduğunu görmenize yardım eder. Kulak girişine yakın tutulduğunda kirin miktarını ve görünümünü ekranda büyütülmüş olarak gösterir. Bu üç açıdan işe yarayabilir:

  • Gereksiz temizlikten kaçınmak: Kulak girişinde az miktarda kir görüyorsanız ve belirtiniz yoksa yapmanız gereken bir şey yoktur.
  • Yumuşatmanın etkisini izlemek: Damla kullandığınız günlerde kirin azalıp azalmadığını görebilirsiniz.
  • Hekime göstermek: Kaydettiğiniz fotoğraf veya videoyu hekiminize gösterebilirsiniz. Bu görüntü bir teşhis değildir, ama şikâyetinizi anlatmanızı kolaylaştırır.

Modellerimizde Full HD 1080p kamera, 6 kademeli LED ışık, IP67 su geçirmez gövde ve kulak temizleme başlıkları bulunur. Başlıklar kulak girişindeki görünür kiri almak içindir; kulak yolunun derinliklerine ilerletilmemelidir. Kamerayla kulak temizliği hakkında daha fazlası için kulak temizleme kamerası sayfamıza bakın.

Sık sorulan sorular

Kulak kirini her gün temizlemek gerekir mi?
Hayır. Kulak kendi kendini temizler. Dış kulağı yıkarken nemli bir bezle silmek yeterlidir; kulak yolunun içine bir şey sokmanıza gerek yoktur.
Kulak çubuğu neden zararlı?
Kulak çubuğu kirin bir kısmını alırken geri kalanını içeri iter, zamanla tıkaca yol açabilir. Ayrıca kulak yolu derisini tahriş edebilir ve kulak zarına zarar verebilir.
Kulak mumu işe yarar mı?
NHS'e göre kulak mumlarının kulak kirini çıkardığına dair kanıt yoktur.
Hidrojen peroksit damlası kullanabilir miyim?
ENT Health, hidrojen peroksit veya karbamid peroksit içeren damlaların kirin çıkmasına yardım edebileceğini belirtir. Kulak zarında delik ihtimali varsa kullanmayın; uygun ürünü bir eczacıya veya hekime danışın.
Kamerayla bakınca kulak zarını görebilir miyim?
Kir yolu kapatmıyorsa kulak yolunun sonunu görebilirsiniz, ancak bunun için ucu derine itmeyin. Gördüğünüz görüntüyü yorumlamak için bir hekime danışın.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Kulak şikâyetlerinde, özellikle ağrı, akıntı, işitme kaybı veya baş dönmesi varsa, bir hekime ya da kulak burun boğaz uzmanına başvurun.

Kaynaklar

İlgili sayfalar

Evde kullanım için hangi modelin uygun olduğundan emin değil misiniz? Yazın, birlikte seçelim.

Bize ulaşın