Bademcik Taşı Nedir, Nasıl Görünür? Belirtileri ve Temizliği

Aynada veya boğaz kamerasında bademciğinizin üzerinde küçük beyaz ya da sarı bir parça gördüyseniz bu bir bademcik taşı olabilir. Bu rehberde bademcik taşının ne olduğunu, nasıl göründüğünü, neden oluştuğunu ve evde nelerin güvenle yapılabileceğini Cleveland Clinic ve MedlinePlus kaynaklarına dayanarak anlatıyoruz. Bademcikteki her beyaz nokta taş değildir; emin olmadığınızda bir hekime başvurun.

Bademcik taşı nedir?

Cleveland Clinic'e göre bademcik taşları, bademciklerin girinti ve çıkıntılarında oluşan, sertleşmiş (kireçlenmiş) küçük parçalardır. Kalsiyum gibi mineraller, yiyecek artıkları ve bakteri ya da mantarlardan oluşur. Tıpta tonsillolit olarak da adlandırılır.

Bademcik taşları sık görülür; birçok kişide fark edilmeden bulunur. Cleveland Clinic'e göre genellikle zararsızdır ve bulaşıcı değildir.

Bademcik taşı nasıl görünür?

Cleveland Clinic bademcik taşlarını bademciklerin üzerinde duran küçük beyaz veya sarı çakıl taşlarına benzetir. Bir tane ya da birkaç tane olabilir; çoğunlukla küçüktür, ancak büyük olanlar da görülebilir.

Kamerada genellikle bademciğin yüzeyindeki bir çukurun içine oturmuş, çevresinden açık renkli, sınırları belirgin bir parça olarak görülür. Bademcikte görülen beyaz noktalar veya kaplamalar ise bademcik iltihabında da görülebilir. MedlinePlus'a göre bademcik iltihabında bademcikler kırmızı olabilir ve üzerlerinde beyaz noktalar bulunabilir. Bu yüzden ateş, şiddetli boğaz ağrısı veya yutma güçlüğü varsa gördüğünüz beyaz noktayı taş sanmayın.

Sağlıklı ve iltihaplı bademciğin nasıl göründüğünü bademcik nasıl görünür rehberinde anlattık.

Belirtileri nelerdir?

Cleveland Clinic'e göre en sık belirti ağız kokusudur. Bunun dışında şunlar görülebilir:

• Boğaz ağrısı
• Öksürük
• Kulak ağrısı
• Yutkunmada zorluk
• Boğazda bir şey takılı kalmış hissi

Birçok kişide ise hiçbir belirti olmaz ve taş, rastlantısal olarak görülür.

Neden olur?

Cleveland Clinic'e göre bademcik taşları, artıklar bademciklerdeki kıvrımlara (tonsiller kriptler) sıkışıp sertleştiğinde oluşur. Şu durumlarda daha sık görülür:

• Sık tekrarlayan bademcik iltihabı
• Bademcikteki girintilerin geniş olması
• Yeterli sıvı almamak
• Ergenlik dönemi

Boğaz kamerasıyla bademcik taşına bakmak

Bademcikler ağzın arka kısmında, iki yanda yer aldığı için aynada iyi görülmeyebilir. Boğaz kamerası bu bölgeyi aydınlatıp ekranda büyüttüğü için taşın yerini ve büyüklüğünü görmeyi kolaylaştırır:

1. Boğaz ucunu takın ve ucun temiz olduğundan emin olun.
2. Ağzınızı geniş açın ve dilinizi aşağıda tutun; "aaa" demek boğazın arkasının görünmesini kolaylaştırır.
3. Kamerayı ağız boşluğunda tutun; ucu bademciğe veya boğazın arkasına değdirmeyin, öğürme refleksini tetikleyebilir.
4. Işığı ayarlayın ve iki yandaki bademciklere sırayla bakın.
5. Kaydedin. Taş tekrar ediyorsa veya şikâyetiniz varsa görüntüyü hekime gösterebilirsiniz.

Boğaz kamerasının kullanımını boğaz kamerası sayfamızda anlattık. Kullandıktan sonra ucu temizleyip dezenfekte edin.

Bademcik taşı nasıl temizlenir?

Cleveland Clinic, evde şu yöntemleri sayar:

• Tuzlu suyla gargara: Taşın gevşemesine yardımcı olabilir.
• Güçlü öksürmek: Bazen taşı yerinden çıkarır.
• Ağız duşu: Düşük basınçta kullanılan bir su jeti taşı çıkarabilir.
• Pamuklu çubukla nazikçe bastırmak: Taş kolayca görülebiliyorsa, bademciğe zarar vermeden nazikçe dışarı itilebilir.

Taşı yutmak zararsızdır. Bademcik hassas bir dokudur: sivri, sert veya keskin bir cisimle, tırnakla ya da kamera ucuyla taşı kazımaya çalışmayın; kanama veya yaralanmaya yol açabilir. Taş kolayca çıkmıyorsa zorlamayın.

Ne zaman hekime gitmeli?

Cleveland Clinic'e göre evde denedikleriniz işe yaramıyorsa, taşlar sık tekrarlıyorsa veya belirtiler sizi rahatsız ediyorsa hekime başvurun. Sık tekrarlayan ve sorun yaratan durumlarda hekim bademciklerin alınmasını (tonsillektomi) önerebilir.

Aşağıdaki durumlarda ise beklemeyin, hemen bir hekime başvurun:

• Yüksek ateş, şiddetli boğaz ağrısı veya boğazın arkasında iltihap
• Tek taraflı şiddetli boğaz ağrısı, ağzı açmada güçlük veya boğuk ses. MedlinePlus'a göre bunlar bademcik çevresinde apse belirtisi olabilir.
• Yutma veya nefes almada güçlük

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• Cleveland Clinic, Tonsil Stones (Tonsilloliths) (tanım, görünüm, belirtiler, nedenler, evde temizlik, tedavi)
• MedlinePlus, Tonsillitis (bademcik iltihabında görünüm)
• MedlinePlus, Peritonsillar abscess (bademcik çevresi apsesi belirtileri)

İlgili sayfalar