Bademcik Nasıl Görünür? Sağlıklı, Şiş ve İltihaplı Bademcik

"Bademciğim şiş mi, bu beyaz noktalar normal mi?" Aynada ya da boğaz kamerasında bademciklerinize bakarken neye dikkat edeceğinizi bu rehberde MedlinePlus ve İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) kaynaklarına dayanarak anlatıyoruz. Amaç teşhis koymak değil; gördüğünüzü doğru kaydedip gerektiğinde hekime göstermenizdir.

Bademcikler nerede ve ne işe yarar?

MedlinePlus'a göre bademcikler ağzın arka kısmında ve boğazın üst bölümünde bulunan lenf bezleridir; mikropları süzerek vücudu enfeksiyonlardan korumaya yardım eder. Ağzı açtığınızda boğazın iki yanında, küçük dilin sağında ve solunda görülürler.

Bademciklere nasıl bakılır?

1. Aydınlık bir ortamda ağzınızı geniş açın ve dilinizi aşağıda tutun.
2. "Aaa" deyin; bu, küçük dili kaldırır ve boğazın arkasının görünmesini kolaylaştırır.
3. Boğaz kamerası kullanıyorsanız ucu ağız boşluğunda tutun; bademciğe veya boğazın arkasına değdirmeyin.
4. İki yandaki bademcikleri sırayla görüntüleyin ve karşılaştırın.

Ayrıntılı kullanım için boğaz kamerası sayfamıza bakabilirsiniz.

Sağlıklı bademcik nasıl görünür?

Sağlıklı bademcikler, ağız içinin geri kalanıyla benzer pembe renktedir ve iki tarafta yaklaşık olarak simetriktir. Yüzeylerinde küçük girintiler (kriptler) bulunması normaldir. Bademciklerin büyüklüğü kişiden kişiye değişir; çocuklarda bademciklerin yetişkinlere göre daha büyük görünmesi sık rastlanan bir durumdur.

Ekrandaki rengin, kameranın ışığına göre olduğundan daha kırmızı ya da soluk görünebileceğini unutmayın. Karşılaştırma yapacaksanız her seferinde aynı ışık ayarını kullanın.

Şiş ve iltihaplı bademcik nasıl görünür?

NHS'e göre bademcik iltihabında (tonsillit) boğazın iki yanındaki bademcikler kırmızı ve şiş olur. Daha ağır durumlarda bademciklerin üzerinde iltihaplı noktalar veya beyaz yamalar görülebilir. MedlinePlus da muayenede bademciklerin kırmızı olabileceğini ve üzerlerinde beyaz noktalar bulunabileceğini, çene ve boyundaki lenf bezlerinin şişip hassaslaşabileceğini belirtir.

Görüntüye şu belirtiler eşlik edebilir: boğaz ağrısı, yutkunmada zorluk, ateş, öksürük ve baş ağrısı. NHS'e göre belirtiler genellikle 3-4 gün içinde geçer, ancak daha uzun sürebilir.

Bademcik iltihabı virüs veya bakteri kaynaklı olabilir. MedlinePlus'a göre muayenehanede hızlı strep testi yapılabilir; ancak bu test normal çıksa bile strep enfeksiyonu olabilir. Yani görüntüye bakarak nedenini anlamak mümkün değildir; ayrımı hekim yapar.

Bademcikte beyaz nokta ne olabilir?

Bademcikte beyaz nokta görmek tek başına nedenini söylemez:

• Bademcik taşı: Bademciğin bir çukurunda duran küçük beyaz veya sarı, sert parçalar. Genellikle ağrı ve ateş yapmaz; ağız kokusu sık görülür. Ayrıntılar bademcik taşı rehberinde.
• Bademcik iltihabı: Kırmızı ve şiş bademcik üzerinde iltihaplı noktalar veya beyaz yamalar; çoğunlukla boğaz ağrısı ve ateşle birliktedir.

NHS, bademciklerde iltihaplı noktalar varsa veya boğaz ağrısı yemek yemeyi zorlaştıracak kadar şiddetliyse acil olmayan sağlık danışma hattına ya da bir hekime başvurulmasını önerir.

Tek taraflı şişlik: ne zaman acil?

MedlinePlus'a göre bademcik çevresi apsesinde (peritonsiller apse) genellikle tek tarafta şiddetli boğaz ağrısı, ağzı açmada güçlük ve ağrı, boğuk ses görülür. Muayenede bir tarafta ve damakta şişlik bulunur; küçük dil şişliğin karşı tarafına doğru itilmiş olabilir.

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden acil servise başvurun:

• Nefes almada güçlük veya nefes alırken hırıltı (stridor)
• Yutkunamama, küçük çocukta aşırı salya akması
• Hızla kötüleşen şiddetli boğaz ağrısı, ağızda ve boğazda şişlik, konuşmada veya ağzı açmada güçlük

Çocuklarda bademcik

Çocuklarda bademcikler yetişkinlere göre daha büyük görünebilir. Çocuğun boğazına bakarken kamerayı kısa süre kullanın, ucu boğaza değdirmeyin ve çocuk huzursuzsa zorlamayın. MedlinePlus'a göre küçük çocukta aşırı salya akması ve yutma ya da nefes alma güçlüğü acil başvuru gerektirir. Evde kamera kullanımı hakkında çocuklarda kulak kamerası rehberimizdeki genel kurallar boğaz için de geçerlidir.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• MedlinePlus, Tonsillitis (bademciklerin yeri, muayene bulguları, strep testi, acil belirtiler)
• NHS, Tonsillitis (görünüm, süre, ne zaman başvurmalı)
• MedlinePlus, Peritonsillar abscess (bademcik çevresi apsesi)

İlgili sayfalar