KBB Endoskopik Muayene Nasıl Yapılır? Acıtır mı?

KBB endoskopik muayene nedir?

KBB endoskopik muayene, kulak burun boğaz uzmanının burun boşluğunu, geniz bölgesini, boğazı ve ses tellerinin bulunduğu gırtlağı ucunda ışık ve kamera bulunan ince bir aletle, yani endoskopla incelemesidir. Bu bölgeler dar ve karanlık olduğu için çıplak gözle ya da yalnızca bir el feneriyle ayrıntılı görülemez. Endoskop, görüntüyü büyüterek ekrana taşır; hekim böylece dokuları yakından değerlendirebilir ve gerekirse görüntüyü kaydedebilir.

Gırtlağın incelenmesine tıpta laringoskopi, burundan geçirilen esnek bir endoskopla yapılan gırtlak muayenesine nazolaringoskopi denir. Burun ve sinüslerin incelenmesi ise burun endoskopisi olarak bilinir. Cihazın kendisini merak ediyorsanız endoskop kamera nedir rehberimize bakabilirsiniz; bu yazı, muayene sırasında hasta olarak sizi neyin beklediğini anlatıyor.

Hangi durumlarda yapılır?

MedlinePlus'ın laringoskopi anlatımına göre hekim bu muayeneyi özellikle şu şikâyetlerde önerebilir:

• Üç haftadan uzun süren ses kısıklığı, zayıf, boğuk ya da kaybolan ses
• Geçmeyen boğaz ağrısı veya geçmeyen kulak ağrısı
• Yutma güçlüğü ya da boğazda bir şey takılı kalmış hissi
• Uzun süren (kronik) öksürük veya öksürükle kan gelmesi
• Gürültülü nefes alma dahil solunum sorunları
• Geçmeyen ağız kokusu
• Baş veya boyun bölgesinde fark edilen bir kitle

Burun tarafında ise Amerikan Kulak Burun Boğaz Akademisi'nin hasta sitesi ENT Health, sık tekrarlayan burun kanamalarında uzmanın tedavi önermeden önce burnu kalem kalınlığında bir endoskopla dikkatle incelediğini belirtir. Kronik sinüzit gibi burun ve sinüs sorunlarında da endoskop hem muayenede hem de cerrahide kullanılır.

Bu listedeki şikâyetlerin çoğu basit nedenlerle ortaya çıkabilir. Muayenenin amacı nedeni görerek ayırt etmektir; muayene önerilmesi tek başına ciddi bir hastalık olduğu anlamına gelmez.

Muayene türleri

MedlinePlus, gırtlak muayenesinin farklı yollarla yapılabildiğini anlatır:

• Esnek (fiberoptik) laringoskopi, yani nazolaringoskopi: İnce ve esnek bir endoskop burundan boğaza ilerletilir. Gırtlağın en sık incelendiği yöntem budur. Hasta uyanıktır ve işlem genellikle bir dakikadan kısa sürer.
• İndirekt (aynalı) laringoskopi: Hekim boğazın arkasına küçük bir ayna tutar ve aynaya ışık düşürerek gırtlağı görür. Basit bir yöntemdir; çoğunlukla muayenehanede, hasta uyanıkken yapılır.
• Stroboskopi: Muayene, yanıp sönen (strob) ışıkla yapılır. Ses tellerinin titreşimi hakkında hekime daha fazla bilgi verir.
• Direkt laringoskopi: Boğazın arkasına laringoskop adı verilen bir tüp yerleştirilir. Daha derini görmeyi, yabancı cisim çıkarmayı veya biyopsi için doku örneği almayı sağlar. Hastanede, genel anestezi altında, yani hasta uyurken yapılır.

Burun endoskopisinde de benzer bir mantık vardır: ince bir endoskop burun boşluğuna ilerletilir ve burun içi ile sinüs ağızları ekranda incelenir. Kulak ise çoğunlukla otoskopla ya da kulak endoskobuyla muayene edilir; bu muayene burundan veya boğazdan geçen bir endoskop gerektirmez.

Muayene adım adım nasıl yapılır?

Muayenehanede en sık yapılan esnek endoskopik muayene, kabaca şu sırayla ilerler:

1. Şikâyetiniz konuşulur. Hekim, şikâyetin ne zamandır sürdüğünü ve muayenenin neden gerektiğini anlatır.
2. Burun uyuşturulur. MedlinePlus'a göre esnek laringoskopide buruna uyuşturucu bir ilaç sıkılır. Aynalı muayenede de boğazın arkasını uyuşturan bir ilaç kullanılabilir.
3. Endoskop ilerletilir. İnce ve esnek endoskop burun deliğinden içeri, geniz üzerinden boğaza doğru ilerletilir. Görüntü eş zamanlı olarak ekrana gelir.
4. Bölgeler incelenir. Hekim burun içini, genizi, dil kökünü, gırtlağı ve ses tellerini sırayla değerlendirir.
5. Endoskop çıkarılır. Esnek muayene çoğu zaman bir dakikadan kısa sürer. Hekim gördüklerini genellikle aynı gün sizinle konuşur.

Hazırlık gerekir mi?

MedlinePlus'a göre hazırlık, yapılacak muayenenin türüne bağlıdır. Genel anestezi altında yapılacak direkt laringoskopi öncesinde birkaç saat yiyip içmemeniz istenebilir. Muayenehanede yapılan kısa muayeneler için özel bir hazırlık gerekip gerekmediğini hekiminiz söyler. Düzenli kullandığınız ilaçları, bilinen alerjilerinizi (özellikle uyuşturucu ilaçlara karşı) ve kanama eğiliminizi muayeneden önce hekiminize belirtmeniz faydalıdır.

Acıtır mı, ne hissedilir?

Ne hissedileceği muayenenin türüne göre değişir. MedlinePlus'a göre:

• Esnek (burundan) muayene baskı hissine ve hapşıracakmış gibi bir duyguya yol açabilir. Çocuklarda da yapılabilir.
• Aynalı muayene ve stroboskopi öğürme refleksini tetikleyebilir. Bu yüzden 6-7 yaşından küçük çocuklarda ve kolay öğüren kişilerde pek tercih edilmez.
• Direkt laringoskopi genel anestezi altında yapıldığı için işlem sırasında ağrı hissedilmez.

Muayene sırasında gerginseniz bunu hekiminize söyleyin. Sakin ve düzenli nefes almak, başı hareket ettirmemek muayeneyi hem kısaltır hem kolaylaştırır.

Riskleri var mı?

MedlinePlus laringoskopiyi güvenli bir işlem olarak tanımlar. Riskler yapılan işleme göre değişir ve şunları içerebilir: burun kanaması, enfeksiyon, ciddi kanama, anestezi ilacına alerjik reaksiyon, ses tellerinde spazm ve buna bağlı nefes sorunu, ağız veya boğaz yüzeyinde yara, dil ya da dudakta yaralanma. Bu risklerin bir kısmı özellikle genel anestezi altında yapılan direkt laringoskopi için geçerlidir. Muayeneden sonra burun kanaması, nefes darlığı veya artan ağrı olursa hekiminize başvurun.

Sonuçlar ne anlama gelir?

Normal sonuç, boğazın, gırtlağın ve ses tellerinin normal göründüğü anlamına gelir. MedlinePlus'a göre anormal bir görünüm reflüye bağlı kızarıklık ve şişlik, ses telinde nodül veya polip, boğazda iltihap, gırtlak dokusunda incelme ya da daha seyrek olarak bir tümör gibi durumlarla ilişkili olabilir. Görüntünün ne anlama geldiğine ve başka bir teste gerek olup olmadığına yalnızca muayeneyi yapan hekim karar verebilir.

Evde kamerayla bakmak muayenenin yerine geçer mi?

Hayır. Evde kullanılan bir kulak kamerası ya da burun kamerası, kulak yolunun, burun girişinin veya ağız içinin görünür kısmına bakmanızı sağlar. Gırtlağa ve ses tellerine bakmak, hekimin uyguladığı ve uyuşturma gerektiren tıbbi bir işlemdir; bunu evde yapmaya çalışmayın, ucu hiçbir zaman zorlayarak ilerletmeyin.

Ev tipi kameraların asıl faydası takip ve iletişimdir: bir şikâyet başladığında aldığınız fotoğraf veya videoyu muayenede hekiminize göstermek, özellikle çocuklarda süreci kolaylaştırabilir. Güvenli kullanım için kulak kamerası nasıl kullanılır rehberine göz atın. Muayenehanede kayıt ve hasta bilgilendirmesi için kamera arayan hekimler model karşılaştırma sayfasından modellerimizi inceleyebilir.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

• MedlinePlus, Laryngoscopy and nasolaryngoscopy (muayene türleri, hazırlık, ne hissedilir, nedenler, sonuçlar ve riskler)
• MedlinePlus, Endoscopy (endoskopinin tanımı)
• ENT Health (American Academy of Otolaryngology), Nosebleeds (sık burun kanamasında endoskopik muayene)
• ENT Health (American Academy of Otolaryngology), Sinusitis (burun ve sinüslerde endoskop kullanımı)
• ENT Health (American Academy of Otolaryngology), Hoarseness (ses tellerinin esnek endoskopla incelenmesi)

İlgili sayfalar